Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, ka paralajmëruar se Irani mund të përballet me goditje të reja dhe se ai mund të vendosë të “shkatërrojë pjesën tjetër” të vendit. Ndërkohë, Teherani i ka dërguar Uashingtonit, përmes Katarit, një propozim për programin e tij bërthamor, por me kusht që më parë të plotësohen shtatë kërkesat e tij.
“Do të preferoja të mos e shkatërroja pjesën tjetër të vendit, nëse është e mundur, por ndoshta do të më duhet. Do ta merrni vesh shumë shpejt”, u tha Trump gazetarëve të enjten në Zyrën Ovale të Shtëpisë së Bardhë.
Ai shtoi se Uashingtoni tani duhet të vendosë nëse do të shkojë më tej, me qëllim që çështja të mbyllet përfundimisht dhe të mos përsëritet kurrë më. Sipas tij, Irani do të ketë nevojë për 25 vjet për t’u rimëkëmbur pas fushatës ushtarake amerikano-izraelite, e cila nisi më 28 shkurt dhe ende nuk është mbyllur me marrëveshje.
“Nuk bëjnë asgjë pa miratimin tonë”
I pyetur për raportimet se Irani u ka dërguar ndërmjetësve propozime për të ardhmen e programit të tij bërthamor, Trump u përgjigj shkurt: “Ata nuk bëjnë asgjë pa miratimin tonë.” Presidenti amerikan ka përsëritur vazhdimisht se Irani nuk do të lejohet të pajiset me armë bërthamore.
Një zyrtar i lartë iranian, i cili foli në kushte anonimiteti, i tha të enjten agjencisë Reuters se Teherani ia ka dorëzuar propozimin SHBA-së përmes Katarit dhe se pala amerikane po e shqyrton atë. Sipas tij, propozimi do të diskutohet vetëm pasi Uashingtoni të përmbushë shtatë kërkesat iraniane.
Të njëjtin qëndrim e përsëriti edhe zyrtari i lartë iranian i sigurisë, Mohsen Rezaei, gjatë një vizite në Rusi: “Për diplomacinë, u kemi shpallur amerikanëve shtatë kushte. Për sa kohë që ata nuk i zbatojnë, ne as nuk do ta hapim Ngushticën e Hormuzit, as nuk do të negociojmë.”
Ndër kërkesat e Teheranit janë heqja e sanksioneve amerikane, lirimi i aseteve iraniane të ngrira jashtë vendit, dëmshpërblimet e luftës dhe përfundimi i bllokadës detare amerikane. Uashingtoni, nga ana e tij, insiston që çështja bërthamore të jetë pjesë e çdo negociate që në fillim.
Katari ndërmjetëson, Hormuzi mbetet i bllokuar
Katari po luan rolin kryesor të ndërmjetësit, duke mundësuar shkëmbimin e propozimeve mes dy palëve. Zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme të Katarit, Majed al-Ansari, deklaroi këtë javë se bisedimet vazhdojnë dhe se të dyja palët mbeten të përkushtuara ndaj procesit negociator. Po këtë javë, Trump konfirmoi edhe goditje amerikane ndaj një ishulli iranian pranë ngushticës.
Irani e mbylli praktikisht Ngushticën e Hormuzit, rrugën nëpër të cilën kalon një pjesë e madhe e naftës dhe e gazit botëror, që në javët e para të luftës. SHBA-ja rivendosi në korrik bllokadën detare mbi portet jugore iraniane. Sipas të dhënave të Organizatës Ndërkombëtare Detare dhe të agjencisë britanike UKMTO, që nga fillimi i luftës janë goditur mbi 120 anije tregtare në rajon, ndërsa tetori ishte muaji më i rëndë.
Ndërkohë, nënkryetari i Komisionit për Siguri Kombëtare dhe Politikë të Jashtme në parlamentin iranian, Amir Hayat Moqaddam, deklaroi se anijet nga India, Kina, Iraku dhe Katari mund të kalojnë lirisht nëpër ngushticë. Analistët e shohin këtë si përpjekje të Teheranit për të çarë bllokadën amerikane dhe për të siguruar të ardhura nga taksat e kalimit. Mbetet e paqartë nëse Uashingtoni do ta pranojë këtë.
Pretendimi për dronët amerikanë
Të enjten, Gardianët e Revolucionit Islamik (IRGC) pretenduan se kanë rrëzuar dy dronë amerikanë zbulimi të tipit MQM-170 mbi ishullin Qeshm, në Ngushticën e Hormuzit, njoftoi agjencia shtetërore iraniane IRNA. Deklaratat nuk dhanë detaje të tjera dhe pretendimi nuk është konfirmuar nga burime të pavarura. Teherani kishte pretenduar më herët se ka rrëzuar katër dronë të tillë gjatë konfliktit.
Presioni pas zgjedhjeve
Paralajmërimi i Trumpit vjen vetëm disa ditë pas zgjedhjeve të mesmandatit në SHBA, në të cilat republikanët pësuan humbje, pjesërisht për shkak të pakënaqësisë me luftën e zgjatur dhe me çmimet e larta të karburanteve. Disa demokratë e kanë kritikuar ashpër kërcënimin e ri. Kongresmenja Yassamin Ansari e akuzoi presidentin se po kërcënon një vend me 90 milionë banorë.
Trump, megjithatë, ka lënë të kuptohet se të gjitha opsionet mbeten në tryezë. Sipas mediave amerikane dhe rajonale, administrata po peshon goditje të reja ushtarake, vazhdimin e presionit ekonomik ose një marrëveshje. Para zgjedhjeve, ai kishte refuzuar të përjashtonte rifillimin e operacioneve luftarake, ndërsa Irani paralajmëronte hakmarrje më të gjerë nëse lufta rifillon.
Lufta nisi më 28 shkurt, kur SHBA-ja dhe Izraeli sulmuan Iranin. Teherani u përgjigj me goditje ndaj Izraelit dhe ndaj shteteve të Gjirit që strehojnë baza amerikane.
Burimi:botasot.info
