Bashkimi Evropian ka ritheksuar se e ardhmja e Ballkanit Perëndimor është në bllokun evropian, duke iu përgjigjur paralajmërimeve të Moskës se integrimi në BE nënkupton edhe përafrimin me politikën e Brukselit ndaj Rusisë. Në këtë kontekst, Serbia vazhdon të mbajë një qëndrim të ndryshëm nga shumica e vendeve të rajonit, pasi nuk ka vendosur sanksione ndaj Moskës që nga fillimi i pushtimit rus të Ukrainës në shkallë të plotë.
Reagimi i Brukselit erdhi pas deklaratave të zëdhënëses së Ministrisë së Jashtme ruse, Maria Zakharova, e cila kishte paralajmëruar vendet e Ballkanit Perëndimor se rruga drejt anëtarësimit në BE nënkupton edhe pranimin e politikës së përbashkët të jashtme dhe të sigurisë së Unionit.
Komisioni Evropian, duke iu përgjigjur pyetjeve të Radios Evropa e Lirë (REL), theksoi se lufta kundër dezinformimit dhe manipulimit të informacionit nga jashtë është pjesë e rëndësishme e procesit të anëtarësimit.
“Mbrojtja e procesit të integrimit evropian dhe e integritetit të mediave nga dezinformimi dhe manipulimi i informacionit nga jashtë është me rëndësi thelbësore”, thuhet në përgjigjen e Komisionit Evropian.
Ndërkohë, analistët vlerësojnë se Moska po përpiqet gjithnjë e më shumë ta paraqesë afrimin me Bashkimin Evropian si një zgjedhje mes integrimit evropian dhe ruajtjes së marrëdhënieve me Rusinë.
Serbia në qendër të mesazheve ruse
Deklaratat e Zakharovës, sipas analistëve të cituar nga REL-i, mund të lidhen edhe me zhvillimet e brendshme politike në Serbi dhe zgjedhjet parlamentare të përmendura në raportim, të planifikuara për 25 tetor.
Kurt Bassuener, bashkëpunëtor i lartë i Këshillit për Politikat e Demokratizimit, vlerëson se mesazhi rus mund të synojë ta diskreditojë paraprakisht Listën Studentore, duke krijuar përshtypjen se votimi për të do të nënkuptonte pranimin e sanksioneve evropiane ndaj Rusisë.
Sipas Bassuenerit, deklarata pasqyron edhe mënyrën se si Moska po e sheh Bashkimin Evropian, gjithnjë e më shumë, si kundërshtarin e saj kryesor.
Edhe Dimitrije Milliq, nga organizata “Rruga e Re e Tretë”, konsideron se mesazhi rus i drejtohet kryesisht Serbisë, e cila është i vetmi vend i rajonit që nuk ka harmonizuar plotësisht politikën e jashtme dhe të sigurisë me BE-në dhe nuk ka vendosur sanksione ndaj Moskës.
Megjithatë, të dy analistët vlerësojnë se ndikimi rus në Ballkanin Perëndimor është më i dobët se në të kaluarën, ndonëse Rusia vazhdon të ketë mundësi për të ndikuar në zhvillimet rajonale dhe për të nxitur paqëndrueshmëri.
Kosova dhe vendet e tjera në rrugën evropiane
Shqipëria, Mali i Zi dhe Maqedonia e Veriut kanë harmonizuar politikën e tyre të jashtme dhe të sigurisë me atë të Bashkimit Evropian, ndërsa Kosova gjithashtu ndjek qëndrimet e Brukselit, përfshirë sanksionet ndaj Rusisë.
Në Mal të Zi, vendimi për heqjen e regjimit pa viza për shtetasit rusë, që sipas raportimit pritet të hyjë në fuqi në nëntor, është cilësuar nga Ambasada ruse si “veprim armiqësor”.
Autoritetet malazeze kanë kundërshtuar këtë interpretim, duke theksuar se vendimet e tyre përcaktohen nga interesat kombëtare, vullneti i qytetarëve dhe synimi strategjik për anëtarësim në BE. Sipas të dhënave të Ministrisë së Jashtme të Malit të Zi, mbi 80 për qind e qytetarëve e mbështesin anëtarësimin në Union.
Ndërkohë, Bosnje e Hercegovina nuk i zbaton plotësisht të gjitha vendimet e Brukselit, për shkak të sistemit të ndërlikuar të vendimmarrjes. Në këtë vend, ndikimi rus lidhet veçanërisht me mbështetjen politike për autoritetet e Republikës Sërpska dhe bashkëpunimin me Millorad Dodikun.
Serbia, në anën tjetër, vazhdon të jetë partnerja më e afërt politike e Rusisë në rajon dhe mbetet e varur në masë të konsiderueshme nga gazi rus.
BE-ja mbetet partneri kryesor ekonomik i rajonit
Pavarësisht ndikimit rus dhe dallimeve në orientimin e politikës së jashtme, Bashkimi Evropian mbetet partneri më i madh tregtar dhe strategjik i të gjitha vendeve të Ballkanit Perëndimor, përfshirë Serbinë dhe Bosnje e Hercegovinën.
Pas nisjes së pushtimit rus të Ukrainës në vitin 2022, Shqipëria, Mali i Zi dhe Maqedonia e Veriut kanë vazhduar harmonizimin e plotë me politikën e përbashkët të jashtme dhe të sigurisë së BE-së. Vendet e rajonit kanë shtuar gjithashtu përpjekjet për diversifikimin e burimeve energjetike dhe uljen e varësisë nga furnizimet ruse.
Në këtë kontekst, mesazhi i Brukselit është se integrimi evropian mbetet perspektiva e vendeve të Ballkanit Perëndimor, ndërsa sfidat kryesore lidhen me ndikimin e jashtëm, dezinformimin dhe dallimet mes politikave të vendeve të rajonit ndaj Moskës.
Burimi:botasot.info
