Gjermania po udhëheq një nismë për krijimin e një Bashkimi Evropian me “dy shpejtësi”, duke propozuar që një grup bërthamor prej gjashtë ekonomish të mëdha të anashkalojë modelin tradicional të vendimmarrjes me konsensus të bllokut, me qëllim përshpejtimin e bashkëpunimit në mbrojtje dhe rritjen e konkurrueshmërisë industriale, në kushtet e presioneve gjeopolitike në rritje.
Ministri gjerman i Financave, Lars Klingbeil, dhe homologu i tij francez, Roland Lescure, thirrën së bashku ministrat e financave nga Polonia, Spanja, Italia dhe Holanda më 28 janar në një video-konferencë, për të themeluar atë që po quhet formati E6 i gjashtë ekonomive kryesore evropiane.
“Tani është koha për një Evropë me dy shpejtësi,” deklaroi Klingbeil në një aktivitet në Berlin përpara takimit.
Në letrën e ftesës drejtuar kolegëve të tij, të siguruar nga Defense News, Klingbeil paraqiti një agjendë me katër pika, ku shpenzimet për mbrojtjen vendosen si prioritet, krahas krijimit të një Unioni të Kursimeve dhe Investimeve, forcimit të euros dhe sigurimit të lëndëve të para kritike.
“Evropa duhet të bëhet më e fortë dhe më rezistente,” shkruan Klingbeil në letër. “Puna drejt këtij qëllimi duhet të përshpejtohet në të gjitha dimensionet. Vazhdimi si më parë nuk është opsion.”
Dokumenti dyfaqësh i Klingbeil bën thirrje për bashkëpunim të shtuar në shpenzimet e mbrojtjes dhe kërkon që mbrojtja të bëhet fokus kyç në buxhetin e ardhshëm shumëvjeçar të BE-së. Letra gjithashtu kërkon “ta kthejë mbrojtjen në një motor rritjeje” për ekonominë e kontinentit.
Ministri gjerman i Financave e përshkroi thirrjen e 28 janarit si një takim nisës, duke thënë se shpreson të ketë një takim pasues në margjinat e mbledhjes së ardhshme të Eurogrupit, forumit të ministrave të financave të eurozonës.
Koncepti i “dy shpejtësive” për integrim më të thellë evropian, ndonëse jo krejtësisht i ri në diskutimet e BE-së, po fiton momentum të ri teksa blloku përballet me atë që shumë e përshkruajnë si nevojë urgjente për të ulur varësinë nga Shtetet e Bashkuara në fushën e mbrojtjes.
Megjithatë, kjo qasje rrezikon të fragmentojë kohezionin evropian duke përjashtuar vende anëtare të BE-së që janë pro integrimit më të thellë, por që nuk janë pjesë e grupit prej gjashtë vendesh. Zyrtarë gjermanë kanë sinjalizuar se formati do të mbetet fleksibël dhe mundësisht i hapur për pjesëmarrës shtesë.
Nisma pasqyron gjithashtu një rikalibrim strategjik të partneriteteve evropiane të Berlinit.
Kancelari Friedrich Merz nënshkroi më 27 janar një “Protokoll për një Plan Veprimi për bashkëpunim strategjik” gjithëpërfshirës gjermano-italian me kryeministren Giorgia Meloni, i cili angazhon të dy vendet që “urgjentisht dhe së bashku të arrijnë gatishmërinë evropiane të mbrojtjes, duke mbyllur boshllëqet e kapaciteteve dhe duke forcuar shtyllën evropiane në NATO”. Ato do të bashkëpunojnë në mbrojtjen e integruar ajrore dhe kundërraketore, sistemet pa pilot, anijet detare, luftën elektronike dhe potencialisht në një platformë të përbashkët tokësore luftarake.
Njëkohësisht, Berlini po thellon lidhjet drejt lindjes: Merz njoftoi në nëntor se Gjermania dhe Polonia po hartojnë një marrëveshje të re të politikës së mbrojtjes që pritet të përmbyllet në vitin 2026, ndërkohë që Bundeswehri ka rritur tashmë stërvitjet e përbashkëta me forcat polake dhe ka zgjeruar bashkëpunimin në zbulimin dhe neutralizimin e dronëve.
Nisma vjen në një kohë kur vetë Gjermania po kalon një zgjerim historik ushtarak. Buxheti i Berlinit për vitin 2026 ndan 82,69 miliardë euro (98,92 miliardë dollarë) për Bundeswehrin, me 25,5 miliardë euro (30,5 miliardë dollarë) shtesë nga një fond i posaçëm i mbrojtjes, teksa Merz ndjek qëllimin e tij të deklaruar për ta bërë Gjermaninë “ushtrinë konvencionale më të fortë në Evropë”.
Në Forumin Ekonomik Botëror në Davos, më 22 janar, Merz rikonfirmoi planet për rritjen e shpenzimeve të mbrojtjes së Gjermanisë në 5% të PBB-së, duke e quajtur këtë “një rritje të madhe” të domosdoshme për të afirmuar sovranitetin evropian.
E gjithë kjo zhvillohet në sfondin e marrëdhënieve të tensionuara në motorin tradicional franko-gjerman të rritjes në BE, të nxitura nga ngërçi në projektin Future Combat Air System, që synon projektimin e avionit luftarak të gjeneratës së ardhshme të Evropës, si dhe nga sfidat që rregullat e unanimitetit midis 27 vendeve anëtare të BE-së i paraqesin veprimit të përbashkët të bllokut.
