Studimet e reja po zbulojnë një lidhje që shkon përtej gjenetikës dhe hormoneve, por mekanizmi ende nuk është plotësisht i qartë
Një studim i gjerë i Karolinska Institutet në Suedi dhe një tjetër hulumtim i Yale University, i botuar në JAMA Psychiatry, kanë gjetur lidhje mes përvojave të vështira në fëmijëri dhe rrezikut më të lartë për diagnozë të endometriozës më vonë në jetë.
Rezultatet sugjerojnë se gratë që në fëmijëri kanë përjetuar dhunë fizike, emocionale ose seksuale, apo dhunë në familje, mund të kenë rrezik dukshëm më të lartë. Efekti duket kumulativ: sa më shumë rrethana të pafavorshme të ketë pasur gjatë rritjes, aq më i madh mund të jetë rreziku.
Çfarë është endometrioza?
Endometrioza është një sëmundje kronike në të cilën ind i ngjashëm me shtresën e brendshme të mitrës rritet jashtë saj. Më shpesh shfaqet në zonën e legenit dhe mund të prekë vezoret, tubat fallopiane, fshikëzën urinare, zorrët ose indet përreth.
Këto lezione reagojnë ndaj hormoneve dhe mund të shkaktojnë inflamacion, dhimbje, inde mbresore dhe ngjitje ndërmjet organeve.
Vlerësohet se endometrioza prek rreth një në dhjetë gra, por diagnoza shpesh vendoset vite pas shfaqjes së simptomave.
Dhuna në fëmijëri lidhet me rrezik më të lartë
Studimi suedez përfshiu rreth 1,3 milion gra të lindura në Suedi mes viteve 1974 dhe 2001. Prej tyre, 24.311 kishin diagnozë të endometriozës.
Studiuesit analizuan një sërë përvojash të pafavorshme në fëmijëri, përfshirë dhunën, problemet psikiatrike ose përdorimin e substancave te prindërit, vështirësitë financiare, ndarjen e prindërve, paqëndrueshmërinë e banimit dhe ndërhyrjet e shërbimeve sociale.
Në përgjithësi, gratë që kishin përjetuar të paktën një nga këto rrethana kishin rreth 20 për qind rrezik më të lartë për diagnozë të endometriozës krahasuar me ato që nuk kishin përjetuar ngjarje të tilla.
