Nexhat Daci (26 korrik 1944 – 1 janar 2026) ishte një nga figurat më të rëndësishme të jetës politike, institucionale dhe akademike të Kosovës, i cili la gjurmë të thella në proceset e shtet-ndërtimit dhe në konsolidimin e institucioneve demokratike pas luftës.
I lindur në Tërnoc të Bujanocit, Nexhat Daci u formua si intelektual dhe shkencëtar në fushën e kimisë, duke ndërtuar një karrierë të gjatë akademike si profesor universitar. Ai kontribuoi për dekada në arsimin e lartë në Kosovë, duke edukuar breza të tërë studentësh dhe duke qenë aktiv në jetën shkencore dhe akademike. Përveç mësimdhënies, ai ishte autor dhe bashkautor i punimeve shkencore dhe teksteve universitare, si dhe pjesë e institucioneve të rëndësishme akademike në vend.
Angazhimi i tij politik u bë më i theksuar pas vitit 1999, në një periudhë vendimtare për Kosovën, kur po ndërtoheshin institucionet e para demokratike pas luftës. Nexhat Daci ishte një nga figurat kryesore të Lidhjes Demokratike të Kosovës, duke marrë pjesë aktive në proceset politike dhe institucionale të kohës.
Nga viti 2001 deri në vitin 2006, ai shërbeu si Kryetar i Kuvendit të Kosovës, duke udhëhequr institucionin më të lartë ligjvënës në një fazë të ndjeshme për të ardhmen e vendit. Gjatë këtij mandati, Kuvendi kishte rol qendror në miratimin e ligjeve themelore dhe në ndërtimin e arkitekturës institucionale të Kosovës. Daci u dallua për insistimin e tij në respektimin e procedurave parlamentare, ndarjen e pushteteve dhe forcimin e rolit mbikëqyrës të Kuvendit.
Pas vdekjes së Presidentit Ibrahim Rugova në janar të vitit 2006, Nexhat Daci ushtroi përkohësisht edhe funksionin e Presidentit në detyrë të Kosovës, duke marrë përgjegjësi shtesë në një moment të ndjeshëm politik për vendin.
Më vonë, pas ndarjes nga Lidhja Demokratike e Kosovës, ai themeloi Lidhjen Demokratike të Dardanisë, si përpjekje për të krijuar një alternativë politike dhe për të ruajtur një qasje institucionale dhe parimore në politikën kosovare. Edhe pse kjo parti nuk arriti ndikim të madh afatgjatë, ajo mbeti pjesë e rëndësishme e pluralizmit politik në Kosovë.
Nexhat Daci u shqua gjatë gjithë veprimtarisë së tij për qëndrime parimore, shpesh kritike, duke theksuar nevojën për funksionim të rregullt të institucioneve, transparencë dhe respektim të ligjit. Ai ishte një zë që insistonte në dialog, debat dhe përgjegjësi politike, duke mbetur besnik ndaj parimeve të institucionalizmit demokratik.
Nexhat Daci ndërroi jetë më 1 janar 2026, në moshën 81-vjeçare, duke lënë pas një trashëgimi të rëndësishme politike, institucionale dhe akademike. Ai mbetet i kujtuar si një nga figurat që kontribuan drejtpërdrejt në ndërtimin e kulturës parlamentare dhe në themelimin e institucioneve të Kosovës në periudhën pas luftës.