Miliarderi amerikan kryeson listën e donatorëve politikë, ndërsa zgjedhjet për Kongresin pritet të arrijnë koston rekord prej 11.9 miliardë dollarësh.
Zgjedhjet e mesmandatit në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, të mbajtura më 3 nëntor, kanë nxjerrë në pah jo vetëm betejën e ashpër politike për kontrollin e Kongresit, por edhe ndikimin e jashtëzakonshëm të miliarderëve në financimin e fushatave zgjedhore.
Në qendër të vëmendjes është Elon Musk, pronari i platformës X dhe drejtuesi i kompanive Tesla dhe SpaceX, i cili ka dhënë rreth 446 milionë dollarë për të mbështetur kandidatët republikanë dhe organizatat politike që veprojnë në favor të tyre.
Sipas një analize të BBC Verify, të mbështetur në të dhënat e financimit politik amerikan, Musk është donatori më i madh individual i këtij cikli zgjedhor.
Shuma e dhënë prej tij është ndër më të mëdhatë që një individ ka kontribuar në një cikël zgjedhor amerikan dhe dëshmon për rolin gjithnjë e më të madh të pasurisë private në politikën e Shteteve të Bashkuara.
Gati 12 miliardë dollarë për zgjedhjet
Organizata e pavarur OpenSecrets, e specializuar në monitorimin e financimit politik, parashikon që shpenzimet e përgjithshme për zgjedhjet e mesmandatit të vitit 2026 të arrijnë në rreth 11.9 miliardë dollarë.
Kjo do t’i bënte zgjedhjet më të kushtueshmet të këtij lloji në historinë amerikane.
Sipas të dhënave federale të disponueshme deri në mesin e tetorit, shpenzimet kishin kaluar tashmë 9.5 miliardë dollarë.
Një pjesë e konsiderueshme e këtyre mjeteve është përdorur nga komitetet politike dhe organizatat e pavarura që mbështesin kandidatët përmes reklamave televizive, fushatave digjitale dhe aktiviteteve të tjera elektorale.
Në krahasim me zgjedhjet e mesmandatit të vitit 2022, kur shpenzimet arritën rreth 8.9 miliardë dollarë, cikli i vitit 2026 shënon një rritje të ndjeshme.
Ku shkuan paratë e Muskut?
Një pjesë e rëndësishme e financimit të Elon Muskut është përqendruar në mbështetjen e republikanëve, veçanërisht në Teksas, shtet ku kompanitë e tij kanë një prani të konsiderueshme.
Paratë janë kanalizuar në komitete politike dhe organizata që mbështesin kandidatë republikanë, në një përpjekje për të ndikuar në garat për Senatin dhe Dhomën e Përfaqësuesve.
Në Shtetet e Bashkuara ekzistojnë kufizime ligjore për kontributet e drejtpërdrejta ndaj kandidatëve. Megjithatë, organizatat e njohura si Super PAC mund të pranojnë kontribute të pakufizuara nga individë, kompani dhe grupe të tjera.
Këto organizata nuk lejohen të bashkërendojnë drejtpërdrejt shpenzimet e tyre me fushatat e kandidatëve, por mund të financojnë në mënyrë të pavarur reklama dhe aktivitete politike në mbështetje ose kundër tyre.
Pikërisht ky mekanizëm ka mundësuar rritjen e jashtëzakonshme të ndikimit financiar të donatorëve të pasur në zgjedhjet amerikane.
Beteja për Kongresin dhe ndikimi i miliarderëve
Zgjedhjet e 3 nëntorit janë zhvilluar në një moment të rëndësishëm për presidentin Donald Trump, pasi përbërja e re e Kongresit do të ndikojë drejtpërdrejt në mundësinë e administratës së tij për të çuar përpara programin politik gjatë pjesës së mbetur të mandatit.
Republikanët kanë synuar të ruajnë kontrollin e Kongresit, ndërsa demokratët kanë kërkuar të fitojnë shumicën dhe të forcojnë kontrollin parlamentar ndaj Shtëpisë së Bardhë.
Përtej rezultateve të votimit, shpenzimet rekord kanë rikthyer debatin mbi ndikimin e donatorëve të mëdhenj në sistemin politik amerikan.
Megjithëse financimi i fushatave nuk garanton fitore zgjedhore, shumat e mëdha mundësojnë një prani shumë më të fuqishme në media, reklama dhe komunikim me votuesit.
Rasti i Elon Muskut ilustron përqendrimin e burimeve financiare te një numër i kufizuar individësh, të cilët mund të ndikojnë ndjeshëm në mënyrën se si zhvillohen fushatat politike.
Ndërsa rezultatet e zgjedhjeve të 3 nëntorit përcaktojnë balancën e re të pushtetit në Uashington, një rekord tashmë po merr formë: gara për Kongresin amerikan ka kushtuar më shumë se çdo zgjedhje tjetër e mesmandatit në historinë e vendit.
Burimi: BBC Verify / OpenSecrets
Burimi:botasot.info
